Berlijn: rauw, groot en veel bijzonderder dan mooi

We kwamen na een vlekkeloze treinreis aan in Berlijn, de stad waar mijn vriendin Zas een half jaar zou wonen. Ik ben er daarna een paar keer op bezoek geweest, in de winter en in de zomer, en heb de stad zo van meerdere kanten gezien. En laat ik eerlijk zijn: Berlijn is geen stad waar je verliefd op wordt om hoe mooi het is. Grote delen zijn gewoon grijs en lelijk. Maar juist daardoor is het een van de bijzonderste steden waar ik ben geweest.

Wat Berlijn zo bijzonder maakt

Berlijn draait om geschiedenis. Overal in de stad stuit je op de sporen van de deling, de Muur en de DDR-tijd, en dat is nog verrassend recent. Op mijn eerste toeristische dag liepen we door het Mauerpark, vlak bij het appartement van Zas. De naam verwijst naar de muur die hier dwars doorheen liep, en elke zondag is er een vlooienmarkt. Daarna liepen we langs restanten van de oude Muur, met hier en daar een mooi gebouw zoals het oude postkantoor of de synagoge.

Het gekke aan Berlijn is dat je door lelijke, grijze wijken loopt en dan ineens tegen iets moois aanloopt. Dat blijft de hele tijd zo. Je moet het dus niet hebben van de plaatjes, maar van de sfeer en het verhaal. En als je dat eenmaal doorhebt, ga je de stad juist waarderen.

De klassiekers: van het museumeiland tot de Brandenburger Tor

Het fijne is dat de bekendste bezienswaardigheden mooi bij elkaar liggen. Wij liepen vanuit het noorden het centrum in en kwamen zo langs het museumeiland, gevolgd door de Berliner Dom en de brede laan Unter den Linden. Die eindigt uiteraard bij de Brandenburger Tor, het symbool van de stad. Even geweest, foto gemaakt, dat hoort er nu eenmaal bij.

Op een andere dag pakte ik de rest mee: de Reichstag met zijn glazen koepel (waar je gratis omhoog kunt, maar reserveer wel), het Rote Rathaus met de Neptunbrunnen ervoor, en het deftige Schloss Bellevue waar de president woont. En zeker de moeite: de Gendarmenmarkt, misschien wel het mooiste plein van de stad. In december staat daar een van de leukste kerstmarkten.

Een plek die me is bijgebleven is de Neue Wache aan Unter den Linden. Binnen staat een indrukwekkend beeld van Kaethe Kollwitz, een moeder met haar gestorven zoon, precies onder een gat in het dak. Even helemaal stil worden midden in de drukte.

Het DDR Museum en de geschiedenis van de Muur

Wil je snappen hoe het leven achter de Muur eruitzag, ga dan naar het DDR Museum. Zas en ik gingen er op een middag heen en vonden het allebei erg leuk. Je krijgt een goed en concreet beeld van het dagelijks leven in de DDR, van de auto’s tot de inrichting van een woonkamer. Voor een museum is het verrassend hands-on.

Wil je de Muur zelf zien, dan is de Bernauer Strasse een goede plek. Daar staan nog stukken van de originele Muur en hangen foto’s en verhalen van mensen die probeerden te ontsnappen. Hier voel je pas echt hoe recent dit allemaal is gebeurd.

De echte sfeer zit in de wijken

Als je alleen de klassiekers doet, mis je de helft van Berlijn. De stad leeft in de wijken. Op een dag liepen we een lange wandeling door niet de mooiste buurten, maar toen we uiteindelijk in Friedrichshain belandden, aten we iets simpels op een gezellige plek en zat de sfeer er meteen in. Dit is het Berlijn van de kleurrijke, beschilderde gebouwen, de kroegjes en het alternatieve leven.

Neem ook op zondag de vlooienmarkt in het Mauerpark mee, daar is het altijd een gezellige boel. En wees niet bang om gewoon een metro te pakken naar een wijk die je niet kent. Berlijn is groot, dus het openbaar vervoer is echt je vriend.

Waar en wat je eet in Berlijn

Eten in Berlijn is een feestje, en dan vooral omdat het zo internationaal is. De stad staat bekend om zijn kebab, en die is er ook echt heerlijk. Ik haalde meerdere keren een Duits kebabje en dat is elke keer raak. Daarnaast is de currywurst de klassieker die je een keer gehad moet hebben.

Maar je zit zeker niet vast aan alleen Duits eten. We aten bij een leuke Japanner (het eten was heerlijk, alleen niet erg Duits natuurlijk) en toen we hoorden dat een Mexicaans tentje aan birria sunday deed, hadden we geen keuze meer. De ogen waren groter dan de maag, maar het was heeeerlijk. Voor eten is Berlijn wat mij betreft een van de betere steden van Europa.

Praktisch: dit moet je weten voor Berlijn

Twee dingen waar je als Nederlander gegarandeerd tegenaan loopt. Ten eerste: neem cash mee. Op veel plekken kun je niet met de pas betalen, ook niet in restaurants. Wij zaten een keer bij een leuke tent toen bleek dat het cash only was, en niemand had zijn portemonnee mee. Zas sprong op een deelfiets om te gaan pinnen. Grappig achteraf, gedoe op het moment.

Ten tweede: op zondag zijn de supermarkten dicht. Doe je boodschappen dus op zaterdag, anders sta je met lege handen. Verder is de stad prima met het openbaar vervoer te doen en voelde het overal veilig. Gewoon je gezonde verstand gebruiken, net als in elke grote stad.

Mijn eerlijke oordeel over Berlijn

Berlijn is een stad die je moet leren begrijpen. Ga je voor mooie plaatjes, dan kom je bedrogen uit, want het is een grote, grijze stad met de mooie stukken verspreid ertussen. Maar ga je voor de geschiedenis, de sfeer en het verhaal, dan is het een van de meest fascinerende steden van Europa. Ik ben er meerdere keren geweest en elke keer zag ik weer een andere kant. Voor een stedentrip met wat meer diepgang dan alleen leuke terrasjes: zeker doen.