Wat is Izamal en waarom wordt het de gele stad genoemd?

Izamal is een klein koloniaal stadje in de staat Yucatán, ongeveer 75 km ten oosten van Mérida. De hele binnenstad is oker-geel geverfd. De legende zegt dat dat is gebeurd ter ere van een pauselijk bezoek van Johannes Paulus II in 1993, maar in werkelijkheid wordt de kleur al veel langer gebruikt als eerbetoon aan de Maya zonnegod.

Izamal heeft drie lagen geschiedenis: een Maya-stad (waarvan nog een paar piramides staan), een Spaans-koloniaal klooster dat bovenop een Maya-tempel is gebouwd, en de gele verf die alles die dag verbindt. Dat maakt het voor cultuur-fans wel aardig, maar het stadje zelf is klein.

Is Izamal een bezoek waard op een korte Yucatán-reis?

Eerlijk antwoord: als je maar 1-2 weken hebt, zou ik Izamal overslaan ten gunste van Chichén Itzá, Ek Balam, Valladolid of Uxmal. Die hebben meer te bieden per bestede uur. Als je 4+ weken in Yucatán bent of langer in Mérida woont zoals ik, dan is Izamal een prima rustige dag.

Ik ging er in maart 2024 heen op een impuls-zondag. De foto’s op toeristenwinkels had ik al eerder gezien, ik vond ze niet heel spannend, maar locals raden het aan en het staat in veel lijstjes. Dus dacht: ik ga kijken, dan weet ik voor eens en altijd of het de hype waard is. Antwoord na de dag: het stadje is leuk, de gele kleur is wel grappig om te zien, maar de hype snap ik niet helemaal.

Wat kan je zien en doen in Izamal?

• Convento de San Antonio de Padua: het grote gele klooster uit 1553, gebouwd bovenop een Maya-tempel. Binnenplein is een van de grootste van Mexico. Gratis toegang. - Plein voor het klooster: een schattig vierkant plein met banken, koetsjes en zicht op de klooster-trappen. - Kinich Kakmó-piramide: een van de grootste Maya-piramides van Yucatán qua basis (200m), maar nauwelijks bewaard. Je kan er gewoon tussen door lopen, gratis. - Centro Cultural y Artesanal: klein museum met Yucateekse volkskunst, 2 euro entree. - Gele straatjes: een half uur rondlopen is genoeg om de meeste hoekjes gezien te hebben.

Ik liep mijn rondje in anderhalf uur. Het was bloedheet die dag.

Hoe kom je in Izamal vanuit Mérida?

Er zijn drie opties:

• Bus Oriente of ADO: vanaf busstation Noreste in Mérida. 1,5 uur rit, 50-80 peso (2,5-4 euro). Dienstregeling is beperkt, niet elke 15 minuten zoals naar Progreso. - Colectivo: goedkoper maar langer, stopt overal. - Huurauto of scooter: 1 uur rijden, volledige vrijheid.

Waarschuwing uit eigen ervaring: de terugbus kan behoorlijk laat komen. Ik heb uren staan wachten aan een halte waar een vrouw eerst ‘de bus komt over 10 minuten’ zei en een uur later ontdekte dat die tijd voor de zaterdag gold. De volgende kwam nog eens 50 minuten te laat. Ik zat er echt op te hopen niet te hoeven slapen in Izamal. Plan je terugreis met buffer.

Waar eet je in Izamal?

De meeste restaurantjes zitten rond het plein en hebben Yucateeks eten: cochinita pibil, poc chuc, sopa de lima. Prijzen lokaal (50-120 peso per gerecht). Let wel: veel plekken accepteren alleen cash. Er is een pinautomaat aan het plein, maar die werkt niet altijd. Neem contant geld mee vanuit Mérida als je zeker wilt zijn van je lunch.

Izamal combineren met andere plekken?

Als je met eigen vervoer bent (scooter of huurauto), kan je Izamal prima combineren met een cenote of een tussenstop op weg naar Valladolid. Zo wordt het een volle dag. Met de bus is dat lastiger vanwege de beperkte dienstregeling.

Combinaties die werken met eigen vervoer:

• Izamal + Cenote Xcanche (15 min verder, met zipline). - Izamal + Ek Balam ruïnes (45 min verder). - Izamal + Valladolid (als tussenstop richting oost).

Een halve dag is genoeg voor het hele centrum, het klooster en de piramide. Inclusief bus vanaf Mérida reken je een volle dag, vooral door de beperkte dienstregeling terug.

Op een reis van 1-2 weken zou ik het overslaan voor Chichén Itzá, Ek Balam of Valladolid. Heb je langer de tijd (3+ weken in Yucatán), dan is het een rustige aangename dag.

Ja, het is een klein rustig stadje. Geen bijzondere risico’s overdag. Pas op met contant geld bij pinautomaten en let op bij drukke marktdagen zoals overal.

50 tot 80 peso enkele reis (2,50 tot 4 euro) met Oriente of ADO vanaf busstation Noreste. Colectivo is nog goedkoper maar trager.

Meestal niet. De meeste restaurantjes en winkeltjes willen cash. Neem peso mee vanuit Mérida.

Nee, het klooster en het binnenplein zijn gratis te bezoeken. Het kleine museum in het klooster vraagt een kleine bijdrage van rond de 2 euro.