Wat is Uxmal en waarom is het bijzonder?

Uxmal (spreek uit als ‘oesh-mahl’) is een van de belangrijkste Maya-sites van Yucatán, UNESCO-erfgoed sinds 1996. Het was tussen 700 en 1000 na Christus een belangrijke stad in de Puuc-regio. De Puuc-stijl is uniek: geometrische patronen in steen, fijn metselwerk, weinig figuratieve afbeeldingen. Dat maakt Uxmal visueel heel anders dan Chichén Itzá of Palenque.

Ik ging er naartoe op een gehuurde scooter vanaf Mérida, samen met Tessa. Een uurtje rijden over de grote weg, grotendeels in volle zon. Aangekomen waren we eerst verbaasd over hoe klein het leek, maar daarna juist verrast over hoe groot de archeologische zone was. De eerste echte Maya-stad die ik bezocht, na jaren nieuwsgierigheid vanuit mijn jeugd.

Wat zijn de hoogtepunten van Uxmal?

• Tovenaarspiramide (Pirámide del Adivino): 39 meter hoog, uniek vanwege de ovale vorm. Iconisch. - Nonnenklooster (Cuadrángulo de las Monjas): vier gebouwen om een plein, rijk versierd met Puuc-patronen. - Paleis van de Gouverneur: lange gevel met ingewikkelde patronen, astronomisch georiënteerd op Venus. - Speelveld voor Pok-a-tok: Maya-balspel; in Uxmal zijn de ringen beter bewaard. - Grote Piramide en Huis van de Duiven: op het hoger gelegen gebied achter in de site.

Hoe kom je bij Uxmal?

Vanaf Mérida: 1,5 uur rijden, over de weg 261 richting Campeche. ADO-bus vertrekt van Terminal Noreste in Mérida (circa 12 euro, 1,5 uur). Georganiseerde tours vanaf 55 euro per persoon inclusief transport, gids en lunch.

Ik huurde een scooter (circa 20 euro per dag) en dat werkte prima voor de heenreis. De terugreis bij invallende duisternis was minder fijn, zou ik niet aanraden. Voor een scooter-dagje: trek ‘s ochtends vroeg weg.

Is Uxmal beter dan Chichén Itzá?

Andere ervaring. Chichén Itzá is bekender (wereldwonder) en heeft spectaculaire El Castillo, maar is vaak zeer druk. Uxmal is rustiger, mooier qua detail in de Puuc-patronen, en je mag delen van sommige gebouwen beklimmen. Voor wie beide doet: plan een hele dag Uxmal + Ruta Puuc, en een aparte dag Chichén Itzá + cenote.

Ik vond Uxmal verfijnder dan Chichén Itzá, maar Chichén Itzá is iconisch vanwege de piramide. Beide zijn de moeite waard.

Wat is de Ruta Puuc?

Vier kleinere Maya-sites op 30 km afstand van Uxmal: Kabah, Sayil, Xlapak en Labná. Allemaal in Puuc-stijl, vergelijkbaar qua architectuur. Alleen met eigen vervoer bereikbaar. Combineer met Uxmal voor een volle dag: eerst Uxmal ‘s ochtends, dan de Ruta Puuc ‘s middags. Rustige dag, weinig andere toeristen.

2 tot 3 uur voor de hoofdsite. Met de Ruta Puuc een hele dag.

Circa 500 pesos (27 euro) voor buitenlanders. Mexicaanse studenten gratis.

Nee, de hoofdpiramide is gesloten. Je mag wel het Paleis van de Gouverneur beklimmen en delen van de andere gebouwen.

Voor alleen Uxmal kan scooter vanaf Mérida. Voor Uxmal + Ruta Puuc is een auto praktischer, omdat de andere sites geen openbaar vervoer hebben.

Niet zoals Chichén Itzá. Bij mijn bezoek in maart waren er misschien 500 bezoekers, ruim verspreid over de site.

Ja, elke avond (behalve maandag) vanaf schemering. Opgenomen commentaar (Spaans + Engelstalige audiotour) en verlichting op de gebouwen. Duur 45 minuten, circa 16 euro per persoon.